Reishi świeże czy suszone – różnice w stężeniu substancji aktywnych i zastosowaniu

Różnica między świeżymi a suszonymi grzybami reishi wynika przede wszystkim z zawartości wody, koncentracji suchej masy, trwałości i sposobu dalszego przygotowania. Suszenie nie sprawia, że grzyb zyskuje więcej beta-glukanów czy triterpenów, ale po usunięciu wody w 1 g produktu znajduje się więcej suchego surowca niż w 1 g świeżego owocnika. Do przygotowania odwaru potrzeba więc znacznie mniej reishi suszonego niż świeżego. Trzeba też pamiętać, że susz, proszek i ekstrakt nie są tym samym – sposób przetworzenia wpływa na to, jakie substancje aktywne będą dostępne w gotowym produkcie.

Czym jest reishi?

Reishi (Ganoderma lucidum) to gatunek grzyba znany także jako lakownica żółtawa. Występuje przede wszystkim na drewnie drzew liściastych i od wieków jest wykorzystywany w tradycyjnych systemach azjatyckich. Jego owocnik jest twardy, zdrewniały i ma gorzki smak, dlatego najczęściej stosuje się go po wysuszeniu, w formie odwarów, proszków lub ekstraktów. 

Reishi świeże czy suszone – na czym polega różnica?

Świeży owocnik zawiera dużą ilość wody, dlatego w tej samej masie znajduje się mniej suchej części grzyba. Reishi suszone jest pod tym względem bardziej skoncentrowane wagowo, ale nie oznacza to automatycznie wyższej jakości. Przykładowo do odwaru można wykorzystać około 25–30 g świeżego owocnika lub około 5 g suszonego. Różnica wynika głównie z utraty wody podczas suszenia.

Warto więc odróżnić dwie kwestie: większe stężenie składników w przeliczeniu na gram oraz rzeczywistą ilość związków aktywnych w pierwotnym owocniku. Suszenie wpływa przede wszystkim na pierwszą z nich.

Jakie substancje aktywne zawiera reishi?

Za właściwości reishi odpowiadają różne naturalne związki obecne w grzybie. W owocnikach występują m.in.:

• beta-glukany i inne polisacharydy,
• triterpenoidy, w tym kwasy ganodermowe,
• sterole,
• związki fenolowe.

Ich zawartość nie jest identyczna w każdym produkcie. Znaczenie mają m.in. warunki uprawy, podłoże, dojrzałość owocnika, sposób suszenia i późniejsze przechowywanie. 

Czy sposób suszenia wpływa na właściwości reishi?

Tak, temperatura, czas obróbki i dostęp tlenu mogą wpływać na stabilność części związków. Stosuje się m.in. suszenie gorącym powietrzem, próżniowe oraz liofilizację, czyli usuwanie wody z zamrożonego surowca pod obniżonym ciśnieniem. Liofilizacja ogranicza działanie wysokiej temperatury, dlatego może lepiej zachowywać naturalny profil składników. 

Reishi świeże – jak się je wykorzystuje?

Reishi nie jest typowym grzybem kulinarnym. Owocnik jest twardy i gorzki, dlatego zwykle służy jako surowiec do dalszej obróbki. Można go:

• pokroić i przygotować z niego dłużej gotowany odwar,
• wysuszyć,
• wykorzystać do nalewki,
• przeznaczyć do dalszej ekstrakcji.

Sposób stosowania reishi zależy przede wszystkim od jego formy. Świeży grzyb trzeba wcześniej odpowiednio przygotować i zużyć szybciej niż suszony. 

Reishi suszone – jak można je stosować?

Reishi suszone można kupić w kawałkach albo w formie proszku. Kawałki najczęściej wykorzystuje się do przygotowania odwaru, czyli napoju gotowanego przez dłuższy czas, natomiast proszek jest łatwiejszy do odmierzania. Trzeba jednak pamiętać, że zmielenie grzyba nie jest tym samym co przygotowanie ekstraktu.

Ma to znaczenie, ponieważ część składników reishi jest zamknięta w twardych strukturach grzyba. Dlatego biodostępność zależy także od sposobu jego przetworzenia, a nie tylko od tego, czy używa się świeżego, czy suszonego owocnika.

Reishi – ekstrakt czy susz – czym się różnią?

Susz to po prostu wysuszony owocnik, natomiast ekstrakt powstaje po dodatkowym procesie wydobywania określonych związków przy użyciu odpowiedniego rozpuszczalnika.

Ekstrakcja wodna

Gorąca woda służy przede wszystkim do pozyskiwania polisacharydów, w tym beta-glukanów.

Ekstrakcja alkoholowa

Alkohol pozwala skuteczniej wydobywać triterpeny, m.in. kwasy ganodermowe. W produktach wykorzystuje się także ekstrakcję podwójną, łączącą obie metody.

Dlatego sproszkowany susz i sproszkowany ekstrakt nie powinny być traktowane jako produkty równoważne.

Reishi – herbatka czy kapsułki – czym różnią się te sposoby stosowania? 

Przy wyborze warto sprawdzić przede wszystkim skład, a nie samą formę podania. Odwar przygotowuje się zazwyczaj z suszonego owocnika i wydobywa on głównie związki rozpuszczalne w wodzie. Kapsułki mogą natomiast zawierać zwykły proszek, ekstrakt wodny, ekstrakt podwójny lub preparat standaryzowany.

Z tego względu sama liczba miligramów na kapsułkę niewiele mówi. Znacznie ważniejsze jest to, czy producent podaje rodzaj surowca, metodę ekstrakcji oraz zawartość beta-glukanów.

Reishi – dawkowanie – dlaczego nie ma jednej wartości?

Dawkowanie reishi zależy od formy produktu. Porcji suszu nie można przeliczać bezpośrednio na porcję ekstraktu, ponieważ ten może być skoncentrowany, np. w stosunku 5:1 lub 10:1. Sam współczynnik ekstrakcji również nie wystarcza do pełnej oceny – warto sprawdzić standaryzację i rzeczywistą zawartość określonych związków.

Na etykiecie dobrze zwrócić uwagę na:

• część grzyba wykorzystaną do produkcji,
• informację, czy to susz, czy ekstrakt,
• zawartość beta-glukanów,
• metodę ekstrakcji,
• zalecaną porcję produktu.

Takie informacje ułatwiają porównanie różnych produktów i ocenę, czym rzeczywiście różnią się pod względem składu oraz sposobu przygotowania. 

Świeże i suszone reishi – czym różnią się w zastosowaniu?

Reishi świeże i suszone różnią się przede wszystkim zawartością wody, trwałością i stężeniem suchej masy w przeliczeniu na gram. Sama forma nie przesądza jednak o składzie produktu – znaczenie mają również metoda suszenia, wykorzystana część grzyba i ewentualna ekstrakcja. Przy wyborze warto więc sprawdzić, czy produkt jest zwykłym suszem, proszkiem czy standaryzowanym ekstraktem. To pozwala lepiej ocenić substancje aktywne, sposób stosowania i faktyczną postać preparatu.